Rejang nehri boyunca Borneo'nun iclerine: Sibu - Kapit yolu

Rejang nehri Borneo'nun iclerinde Iran daglarinda dogup yaklasik 760 km yol aldiktan sonra Guney Cin Denizine dokuluyor. Nehir yol aldigi alan icin tek ulasim yolu. Nehir boyu Sibu sehrinden itibaren ( denizden 60 km iceride) gecilmez ormanla kapli. Rejang uzerinde Sibu'dan sonra tek kasaba denebilecek yer Kapit sehri. Bugun sizinle herhangi Borneo ormanlarinin icine 120 km daha girecegiz, baska yol olmadigi icin Rejang uzerinden gidecegiz.

Sibu'dan bindigim arac yaklasik 80 kisi tasiyabilen , kucuk ama cok hizli bir tekne. Saatte 55 km hiza cikabiliyor. Baska ulasim araci olmadigi dusunulurse oldukca hizli. Sibu sehri cikisinda onlarca kereste fabrikasi goruyoruz. Sibu bolgenin endustri merkezi oldugu icin beklenen bir goruntu, ancak kerestehaneler bayagi bir sure yol olmayan yerlerde de devam ediyor.
Sibu'dan yirmi kilometre daha Borneo iclerine girince kerestehaneler once kuculup sonra yokoluyor. Yerlerine agaclarina arasina sikismis aralarinda uzun mesafeler olan tek baslarina evler aliyor. Buralarda kacak Filipinli ve Endonezyali iscilerin calistigi soyleniyor, polis kontrolu olmadigi icin kanunsuz agac kesiminde calisiyorlar.

Evlere giden iskelelerdeki kayik sayisi ev sakinlerinin sayisini el veriyor. Bazilarinin iskelesi kalabalik. Insanlar yikanma ve camasir yikama ihtiyaclarini bu sularda karsiliyorlar (Botlarin yanindaki kucuk sapka, aslinda yikanan bir Iban koylusu). Bolgede geleneksel olarak kurulan "uzunevler" ( longhouse ) tek cati altinda yasayan bir koy aslinda. Yukaridaki resimdeki yaklasik 150 metre uzunlugunda bir "ev". Her kapi bir aileye ait ve ortak: kapiyi actiginizda koy meydanina cikiyorsunuz, o kapidan girip 10 metre yuruyup ikinci kapiyi actiginizda bir aileye ait olan ozel bolumdesiniz. Koyun ana meydanina girebilmeniz dahi koyun sefinin iznine bagli. Evlerin bu sekilde yapilmasinin sebebi savunma kolayligi. Simdi tekneyi kullanan su sakin gorunumlu Iban koylusu elli sene oncesine kadar kafatasi avlayan bir kulturden geliyor. Uzunevlerin bazilarinda halen gencliginde avladigi kafataslarini saklayan yaslilara rastlamak mumkun.Kapit'den bir onceki koyde (Song) yolcu indiyoruz.
Uzaktan sakin gorunen koy birden canlaniyor, nasil canlanmasin dis dunyaya tek baglantilari gunde iki kez ugruyor.
Insanlar akrabalarini karsilayip onlarin getirdigi erzaklari yukleniyorlar, sonra nerede oldugunu goremedigim evlerine -nehir uzerinde bir yerlere- yollaniyorlar.

Hiç yorum yok:

Yorum Gönderme

Google, Blogger yada OpenID hesabınızla girerek yorum bırakabilirsiniz. Spam yorumları siliyorum, gireceğiniz dış linkler takip edilemez. Teşekkürler

Not: Yalnızca bu blogun üyesi yorum gönderebilir.

Related Posts Plugin for WordPress, Blogger...